Off-season: wat eet je in je rustperiode?
Je laatste wedstrijd zit erop. De komende weken train je minder, of even helemaal niet. Dat vraagt om een andere manier van eten. Geen dieet, wel slim schakelen, zodat je straks fris aan je nieuwe opbouw begint.
Na een seizoen van trainen, taperen en racen is je lijf toe aan rust. Voor veel marathonlopers is dat nu, na Eindhoven, Amsterdam en Brabant. Ook voor triatleten zit het seizoen erop. Je traint een paar weken minder, maar je eten loopt vaak nog op de oude stand: grote borden pasta, een gel bij elk rondje en een herstelshake na een wandeling.
In dit artikel lees je hoe je je voeding laat meebewegen met je training, waarom eiwit juist nu belangrijk blijft, hoe je je maag in conditie houdt en wat je kunt doen voor de donkere maanden. Eén ding vooraf: dit gaat over afstemmen, niet over minder eten als doel. Je lichaam herstelt van een heel seizoen en heeft daar gewoon energie voor nodig.
De basis
Wat is een off-season?
De off-season is de periode na je laatste wedstrijd waarin je bewust minder traint. Meestal zijn dat twee tot vier weken met weinig of korte, ontspannen trainingen. Daarna begint je basisperiode: veel rustige kilometers, vaak aangevuld met krachttraining, op weg naar je volgende doel.
Die rust heeft een functie. Je spieren, pezen en hoofd herstellen van maanden belasting. Wie direct doortraint, begint vaak vermoeid aan het nieuwe seizoen. Je voeding helpt bij dat herstel, als je hem afstemt op wat je nu doet.
2 tot 4 weken
rustiger trainen na je laatste wedstrijd
3 tot 5 g
koolhydraten per kilo per dag bij lichte training (ACSM)
1,2 tot 2,0 g
eiwit per kilo per dag voor sporters (ACSM)
Brandstof
Koolhydraten afstemmen op je training
Koolhydraten zijn je brandstof voor training. Train je minder, dan heb je daar ook minder van nodig. Sportwetenschappers noemen dat 'fuel for the work required': je eet koolhydraten naar het werk dat je die dag doet (Impey en collega's, 2018). De richtlijn van het American College of Sports Medicine (ACSM, 2016) geeft een indicatie per trainingsbelasting:
| Wat je doet | Koolhydraten per kilo per dag | Voor een sporter van 70 kg |
|---|---|---|
| Lichte training: rustig of techniek | 3 tot 5 g | 210 tot 350 g |
| Gemiddeld: ongeveer een uur per dag | 5 tot 7 g | 350 tot 490 g |
| Veel: 1 tot 3 uur per dag | 6 tot 10 g | 420 tot 700 g |
Je hoeft dit niet te tellen. In de praktijk komt het hierop neer: eet je koolhydraten vooral rond je trainingen, en vul je bord op rustige dagen met wat meer groente, eiwit en volkoren. Brood, pasta, rijst en aardappelen blijven gewoon op het menu. Meer over het verschil tussen eten voor training en voor wedstrijden lees je in trainingsvoeding vs. wedstrijdvoeding.
Let ook op het andere uiterste. Wie na het seizoen ineens streng gaat eten, herstelt slechter en begint met een lege tank aan de nieuwe opbouw. Heb je weinig energie, slaap je slecht of ben je vaak verkouden? Praat dan met je huisarts of een sportdiëtist.
Spieren
Eiwit blijft belangrijk, juist nu
Bij eiwit ga je niet omlaag. Je spieren herstellen in deze weken van een heel seizoen, en veel duursporters beginnen in de winter met krachttraining. Daarvoor heb je eiwit nodig. De ACSM-richtlijn noemt voor sporters 1,2 tot 2,0 gram eiwit per kilo per dag, verdeeld over de dag, met ongeveer 0,3 gram per kilo per maaltijd.
Voor een sporter van 70 kilo is dat zo'n 20 gram eiwit per eetmoment, drie tot vier keer per dag. Denk aan kwark of yoghurt bij je ontbijt, eieren, vis, vlees, tofu of peulvruchten bij lunch en diner, en eventueel een herstelreep of shake na je krachttraining.
Ben je 40 of ouder, dan is eiwit extra belangrijk: je spiermassa neemt vanzelf af als je er niets aan doet. Meer lees je in spiermassa behouden als je ouder wordt en in eiwitbehoefte van duursporters.
En creatine?
Ga je deze winter krachttraining doen, dan is creatine een van de best onderzochte supplementen. Creatine verhoogt de lichamelijke prestaties bij korte, intensieve inspanningen die elkaar snel opvolgen, zoals sets in de krachtzaal. Dat effect treedt op bij een dagelijkse inname van 3 gram. Meer lees je in creatine na je 50e.
Sportvoeding
Sportvoeding in je rustperiode: wat wel en wat even niet
In je off-season heb je veel minder sportvoeding nodig. Een handige vuistregel:
- Rustige training korter dan een uur: water is genoeg. Een gel of sportdrank heeft dan geen meerwaarde.
- Lange of intensieve training: neem gewoon je vertrouwde gel of sportdrank mee. Zo blijft je maag eraan gewend.
- Krachttraining zonder maaltijd erna: een herstelreep of eiwitshake is een handige manier om toch je eiwit binnen te krijgen.
- Na een wandeling of rustig rondje: gewoon eten. Een herstelshake is dan niet nodig.
Liep je net een marathon? Dan lees je in herstel na de marathon: de eerste 72 uur wat je de eerste drie dagen eet en drinkt.
Darmtraining
Houd je maag in conditie
Je darmen kun je trainen om tijdens inspanning meer koolhydraten op te nemen. Dat werkt ook andersom: gebruik je een paar maanden geen gels of sportdrank, dan raakt je maag er weer minder aan gewend. Wie in het voorjaar 60 tot 90 gram per uur wil halen, begint dan opnieuw.
Je hoeft in je off-season geen gel te nemen bij elk rondje. Maar neem op een langere duurloop of rit af en toe gewoon je gel of sportdrank mee. Zo houd je de basis vast. Hoe je je maag opbouwt richting een wedstrijd, lees je in je maag trainen: zo verdraag je tot 90 gram koolhydraten per uur.
Winter
De donkere maanden: vitamine D en zink
In de winter maakt je huid weinig vitamine D aan, omdat de zon in Nederland dan laag staat. Train je vooral binnen of in het donker, dan krijg je nog minder zonlicht. Vitamine D draagt bij tot de normale werking van het immuunsysteem en tot de instandhouding van normale spierfunctie.
De Gezondheidsraad adviseert een deel van de mensen om extra vitamine D te nemen, onder meer als je weinig buiten komt, en vrouwen vanaf 50 en iedereen vanaf 70. Twijfel je of dat voor jou geldt, vraag het dan aan je huisarts. Zink draagt ook bij tot de normale werking van het immuunsysteem. Je haalt het vooral uit vlees, vis, volkoren en noten.
Eet je weinig vette vis? Dan is omega-3 een optie. De visvetzuren EPA en DHA dragen bij tot de normale werking van het hart, bij een dagelijkse inname van 250 mg. Welke supplementen voor duursporters wel en niet bewezen zijn, lees je in welke supplementen werken echt voor duursporters?
In de praktijk
Je off-season met Amacx
In je off-season heb je vooral gewone voeding nodig. Wil je daarnaast sportvoeding gebruiken, dan blijf je het makkelijkst binnen één merk. Amacx heeft herstelvoeding, eiwit en supplementen die op elkaar zijn afgestemd, en veel ervan is Informed Sport gecertificeerd.
Eiwit als je maaltijd nog even op zich laat wachten
De Recovery Bar heeft 20 gram eiwit en 22 gram koolhydraten per reep, in Chocolate, Salty Caramel en Witte chocolade Pistache. Liever een shake? De Protein Delux levert 20 gram eiwit per portie uit een mix van whey-eiwitten.
Creatine bij krachttraining
Amacx Creatine is pure creatine monohydraat en Informed Sport gecertificeerd. Volg het gebruik op de verpakking en neem het bij voorkeur bij een maaltijd.
Vitamine D en zink in één pakket
Het Amacx Winterduo combineert de Vitamine D3 Drops (25 µg per druppel) met de Zinc zuigtabletten (15 mg zink, citroensmaak). Eén druppel en één tablet per dag. Eet je weinig vette vis, dan is er de Amacx OMEGA-3 met 175 mg EPA en 125 mg DHA per softgel.

Amacx Recovery Bar
€2,95 · 12 stuks €32,95 (Sale 7%)
20 g eiwit en 22 g koolhydraten per reep. Handig na krachttraining of als tussendoortje.
Bekijk Recovery Bar
Amacx Protein Delux
€64,95 per pot · 20 g eiwit
Mix van whey-concentraat, -isolaat en -hydrolysaat. In Vanilla, Banana en Strawberry.
Bekijk Protein Delux
Amacx Creatine
€28,95 per pot
Pure creatine monohydraat, Informed Sport gecertificeerd. Voor je krachttraining in de winter.
Bekijk CreatineAmacx Winterduo: vitamine D en zink voor de donkere maanden
Voor sporters die in de winter weinig buiten komen, of vooral binnen en in het donker trainen. Eén druppel en één zuigtablet per dag.
- 1x Vitamine D3 190 Drops, 25 µg vitamine D3 per druppel, smaakloos
- 1x Zinc 90 Tabs, 15 mg zink per zuigtablet, citroensmaak
- Vitamine D en zink dragen bij tot de normale werking van het immuunsysteem
Alles voor herstel vind je in de collectie herstel.
Je off-season in het kort:
- Twee tot vier weken rustiger trainen na je laatste wedstrijd
- Koolhydraten meebewegen met je training, geen dieet
- Eiwit op peil: zo'n 20 gram per eetmoment, drie tot vier keer per dag
- Sportvoeding alleen bij lange of intensieve trainingen
- Af en toe een gel op een lange training, zodat je maag eraan gewend blijft
- Weinig buiten? Denk aan vitamine D
Twijfel je wat bij jou past?
Mail naar nu@sportvoedingdirect.nl wat je de komende maanden gaat doen. Een persoonlijk schema maken we niet, maar we denken graag mee welke voeding bij je rustperiode past.
FAQ
Veelgestelde vragen over voeding in je off-season
Moet ik minder eten als ik minder train?
Je hebt minder brandstof nodig voor je training, vooral minder koolhydraten rond je trainingen. Het doel is niet om minder te eten: je lichaam herstelt van een heel seizoen en heeft daar energie voor nodig. Houd je eiwit op peil en eet gevarieerd.
Hoe lang duurt een off-season?
Meestal twee tot vier weken met weinig of rustige training. Daarna bouw je weer op met je basisperiode, vaak met meer rustige kilometers en krachttraining.
Heb ik sportvoeding nodig in mijn off-season?
Weinig. Bij rustige trainingen korter dan een uur is water genoeg. Neem bij langere of intensieve trainingen af en toe je vertrouwde gel of sportdrank, zodat je maag eraan gewend blijft.
Is creatine zinvol voor duursporters?
Vooral als je krachttraining doet. Creatine verhoogt de lichamelijke prestaties bij korte, intensieve inspanningen die elkaar snel opvolgen, bij een dagelijkse inname van 3 gram.
Heb ik in de winter extra vitamine D nodig?
In de winter maakt je huid weinig vitamine D aan. De Gezondheidsraad adviseert onder meer mensen die weinig buiten komen, vrouwen vanaf 50 en iedereen vanaf 70 om extra vitamine D te nemen. Twijfel je, vraag het dan aan je huisarts.
Volgende artikel

Wat eet je voor een 10 km, heb je onderweg een gel nodig en hoe zet je cafeïne slim in? Per finishtijd uitgelegd, met een 10 km-strategie per merk.

Zo eet en drink je voor de Garmin Zevenheuvelenloop op 15 november: ontbijt en lunch bij een middagstart, je gel per finishtijd, cafeïne voor de heuvels en tips voor de Zevenheuvelennacht.








