ExoLactate

Bijna elke sporter heeft het geleerd: melkzuur is de boosdoener. Het zou je spieren laten verzuren, je benen zwaar maken en je dwingen om af te haken. Dat beeld klopt niet. Lactaat (de vorm waarin melkzuur in je lichaam voorkomt) is een van de belangrijkste brandstoffen die je lichaam heeft.

De lactaat-shuttle

Je spieren maken tijdens elke inspanning lactaat aan, ook bij rustig tempo. Dat lactaat verdwijnt niet als afval, maar reist via je bloed naar plekken die het direct kunnen verbranden. Je hart gebruikt lactaat het liefst van alle brandstoffen. Je hersenen halen er energie uit tijdens zware inspanning. Andere spiervezels nemen het op en verbranden het. En je lever zet lactaat weer om in glucose. Dit doorlopende transport heet de lactaat-shuttle, een model dat professor George Brooks (University of California, Berkeley) in de jaren tachtig introduceerde en dat inmiddels de basis is van de moderne inspanningsfysiologie.

Waar komt de verzuring dan vandaan?

Het brandende gevoel bij een all-out inspanning komt niet door lactaat zelf, maar door waterstofionen (H+) die vrijkomen als je spieren op hoge snelheid energie maken. Lactaat ontstaat op datzelfde moment, maar helpt juist om energie te blíjven leveren als het zwaar wordt. Dat lactaat en verzuring altijd samen opduiken, verklaart waarom ze zo lang door elkaar zijn gehaald.

Endogeen versus exogeen

Lactaat dat je zelf aanmaakt heet endogeen lactaat. De prijs daarvan is hoog: je moet er intensief voor werken, en dat kost glycogeen. Exogeen lactaat komt van buitenaf, in dit geval uit de gel. Je krijgt dus de brandstof zonder de inspanning die er normaal voor nodig is. Dat idee is niet nieuw, onderzoekers proberen het al tientallen jaren. Het probleem was altijd dat lactaat in bruikbare hoeveelheden slecht te verdragen was. FLF heeft daar met een eigen (patent aangevraagde) formulering een oplossing voor gevonden, en de ExoLactate Gel is het eerste product waarin dat lukt.

Een derde poortje naast glucose en fructose

Je darmen nemen glucose en fructose op via verschillende transporters. Daarom werkt een koolhydratenratio van 2:1 of 1:0,8 zo goed: je benut beide routes tegelijk en haalt 90 tot 120 gram koolhydraten per uur. Boven die grens houdt het op. Meer koolhydraten leveren geen extra energie meer, alleen maagklachten. Lactaat gebruikt een derde route, de MCT-transporters, en loopt dus niet vast op hetzelfde plafond. Met de ExoLactate Gel voeg je zo een energiebron toe zonder je darmen extra te belasten.

Sneller beschikbaar dan koolhydraten

Koolhydraten moeten eerst worden afgebroken tot glucose voordat je spieren er iets mee kunnen. Lactaat slaat die stap over: het kan vrijwel direct de mitochondriën in, de energiecentrales van je cellen. Daardoor is lactaat al 5 tot 10 minuten na inname beschikbaar als brandstof. Dat maakt de gel geschikt om precies te timen vóór een klim, een versnelling of het slot van je race.

Wat gebeurt er na inname?

Het lactaat uit de gel wordt in je darmen opgenomen en komt in je bloed. Vanaf daar gebeurt hetzelfde als met je eigen lactaat: het stroomt de lactaat-shuttle in en wordt door je hart, spieren en hersenen als energie gebruikt. Volgens FLF werkt lactaat daarbij op twee manieren. Bij rustig tempo (zone 2) ondersteunt het de vetverbranding, zodat je je glycogeen spaart voor later. Bij hoge intensiteit ondersteunt het juist de koolhydraatverbranding, precies als je die energie snel nodig hebt. Daarnaast is lactaat een signaalstof: het geeft je cellen een seintje om zich aan te passen aan training.

Hydrogel met pH 5

De meeste energiegels zijn behoorlijk zuur (pH 3 tot 4), wat je gebit en maag belast. De ExoLactate Gel is een hydrogel met pH 5: milder voor je tanden en beter te verdragen tijdens lange inspanningen. De hydrogel-structuur zorgt bovendien voor een snelle maaglediging. De neutrale smaak zonder toegevoegde smaakstoffen voorkomt smaakmoeheid na uren op de fiets of in je hardloopschoenen.

De ExoLactate Gel vervangt je koolhydraten niet, maar past erin. De eenvoudigste manier: hou je huidige koolhydratenstrategie aan en vervang daarbinnen één of meer gewone gels door een ExoLactate Gel. Begin met 1 of 2 gels per uur en bouw op.

Richtlijn per intensiteit

Achter de ExoLactate Gel zitten sportfysioloog Aitor Viribay (bekend van onderzoek naar hoge koolhydraatinnames van 120 gram per uur), Dani Lasa (jarenlang hoofd gastronomisch onderzoek bij het Spaanse toprestaurant Mugaritz) en Juan Carlos Arboleya (biochemicus, Basque Culinary Center). Zeven jaar onderzoek en drie jaar productontwikkeling gingen vooraf aan de eerste gel.

De resultaten van FLF

Volgens de eigen tests van FLF hielden sporters het tot 3% langer vol in een test tot uitputting wanneer lactaat aan hun koolhydraten werd toegevoegd, vergeleken met alleen koolhydraten. De ervaren inspanning daalde met circa 10% bij hetzelfde vermogen en de vetverbranding bij matige intensiteit steeg met circa 12%. In de Tour de France van 2026 reed een profploeg al met de gel, nog voordat hij in de verkoop kwam.

Eerlijk over de stand van de wetenschap

Dat lactaat een brandstof is en geen afvalstof, is wetenschappelijk goed onderbouwd. Dat je hart, hersenen en spieren lactaat verbranden, ook. Wat nog jong is, is het onderzoek naar lactaat dat je tijdens inspanning inneemt. De cijfers hierboven komen uit onderzoek van de fabrikant zelf; onafhankelijke studies met dit product zijn er nog niet. Het effect kan bovendien per sporter verschillen. Onze tip: probeer de gel in een paar trainingen en let op je vermogen, je gevoel en je maag. Dan weet je zelf of het voor jou werkt.

Bronnen: Brooks GA, The Science and Translation of Lactate Shuttle Theory, Cell Metabolism 2018. Brooks GA, Lactate as a fulcrum of metabolism, Redox Biology 2020. Brooks GA, What the lactate shuttle means for sports nutrition, Nutrients 2023. Koep JL et al., Preferential lactate metabolism in the human brain, Journal of Physiology 2025.

Benieuwd hoe de FLF ExoLactate Gel zich verhoudt tot andere gels met 40 gram koolhydraten? Hieronder een eerlijke vergelijking op de belangrijkste kenmerken.