Hongerklop: wat het is en hoe je de man met de hamer voorkomt
Hongerklop: wat het is en hoe je de man met de hamer voorkomt
Een hongerklop is een plotselinge energiedip doordat je koolhydraten op zijn. Je benen worden zwaar, je tempo zakt in en je kunt je slecht concentreren. Je voorkomt het door met een volle tank te starten, op tijd te beginnen met eten en elk uur genoeg koolhydraten binnen te krijgen.
Je rijdt of loopt lekker en ineens gaat het licht uit. Je benen voelen als beton, je wordt licht in je hoofd en zelfs een rustig tempo kost moeite. Wielrenners noemen het de hongerklop, marathonlopers komen rond kilometer 30 de man met de hamer tegen. Het goede nieuws: bijna elke hongerklop is te voorkomen.
In dit artikel lees je hoe een hongerklop voelt of het gevaarlijk is, wat je doet als het je overkomt en hoeveel koolhydraten per uur je nodig hebt om hem voor te zijn. Met per merk een concreet plan.
De basis
Wat is een hongerklop?
Tijdens een stevige inspanning draait je lichaam vooral op koolhydraten. Die liggen opgeslagen als glycogeen in je spieren en je lever. Die voorraad is beperkt: op wedstrijdtempo is hij na ongeveer 60 tot 90 minuten grotendeels op. Vul je onderweg niets aan, dan zakt ook je bloedsuiker. Je lichaam moet dan overschakelen op vetverbranding en die levert veel trager energie. Dat moment is de hongerklop.
Zo voelt het:
- Zware, lege benen en een tempo dat ineens inzakt, ook al doe je hetzelfde.
- Licht in je hoofd of duizelig, soms met trillende handen of koud zweet.
- Slechte concentratie: je stuurt slordiger, mist een afslag of kunt niet meer rekenen.
- Een mentale klap: je motivatie verdwijnt en je wilt alleen nog stoppen.
- Ineens enorme honger, vaak pas als het al te laat is.
60 tot 90 min
gaat je glycogeen mee op wedstrijdtempo
20 tot 30 min
na de start neem je je eerste gel
30 tot 90 g
koolhydraten per uur, afhankelijk van duur en tempo
Begrippen
Hongerklop of man met de hamer?
In de praktijk bedoelen sporters hetzelfde: je loopt leeg omdat je koolhydraten op zijn. Hongerklop is vooral een fiets- en wandelterm en legt de nadruk op je bloedsuiker. De man met de hamer hoor je vaker bij hardlopers, voor het moment waarop je glycogeen in je spieren op is, vaak rond kilometer 30 van een marathon. In het Engels heet het allebei bonking of hitting the wall.
De oorzaak en de oplossing zijn hetzelfde. Daarom gebruiken we in dit artikel beide woorden door elkaar.
Veiligheid
Is een hongerklop gevaarlijk?
Voor een gezonde sporter is een hongerklop meestal niet gevaarlijk, wel heel vervelend. Het risico zit vooral in wat er gebeurt terwijl je leeg bent. Op de fiets reageer je trager en stuur je slordiger, waardoor je makkelijker valt. Bij een lange wandeling of tocht in de bergen kun je verkeerde keuzes maken of afkoelen.
Stop daarom direct als je de signalen voelt en neem iets met snelle koolhydraten. Heb je diabetes, gaan je klachten na eten en rust niet over of word je verward of misselijk? Zoek dan medische hulp.
Eerste hulp
Wat doe je als het je overkomt?
- Haal je tempo omlaag of stop even. Doorduwen maakt het alleen erger.
- Neem snelle koolhydraten: een energiegel, een paar slokken sportdrank of chews. Een gel met 25 tot 40 gram werkt het snelst.
- Drink water bij een gewone gel, zodat hij sneller opgenomen wordt.
- Wacht 10 tot 15 minuten voordat je het tempo weer opbouwt en neem daarna elk half uur weer iets.
Helemaal herstellen tijdens een wedstrijd lukt meestal niet. Je lichaam neemt in die toestand minder goed voeding op en je voorraad vul je onderweg niet meer volledig aan. Voorkomen is dus echt beter dan genezen.
Het plan
Zo voorkom je een hongerklop
Start met een volle tank
Je kunt onderweg nooit zoveel eten als je verbrandt. Eet daarom de dag ervoor koolhydraatrijk en neem 2 tot 3 uur voor de start een licht verteerbaar ontbijt, zoals witte boterhammen met jam of een banaan. Voor een marathon of een tocht van meer dan 90 minuten loont een korte laadperiode. Hoe dat werkt, lees je in onze gids voor carb loading.
Begin op tijd met eten
Wacht niet op honger, want dan ben je al te laat. Neem je eerste gel 20 tot 30 minuten na de start en daarna een vast ritme, bijvoorbeeld elke 30 tot 45 minuten. Zo vul je bij voordat je voorraad op is.
Eet genoeg per uur
Hoeveel je nodig hebt, hangt af van hoe lang en hoe hard je gaat. Ben je korter dan een uur onderweg, dan heb je niets nodig.
| Duur | Koolhydraten per uur | Bijvoorbeeld |
|---|---|---|
| 1 tot 2 uur | 30 g | 1 gel of een bidon sportdrank |
| 2 tot 3 uur | 60 g | 2 gels of 1 bidon sportdrank en 1 gel |
| Langer dan 3 uur | 60 tot 90 g | Sportdrank en gels met glucose en fructose |
Wil je boven de 60 gram per uur, dan heb je sportvoeding met glucose en fructose nodig en darmen die je daarop getraind hebt. Alles over de niveaus lees je in hoeveel koolhydraten per uur.
Drink en vul je zout aan
Uitdroging en een tekort aan natrium maken een hongerklop erger en geven ook zware benen en kramp. Drink op een vast ritme en gebruik bij lange of warme inspanningen elektrolyten.
Oefen je plan in je lange trainingen. Zo weet je op wedstrijddag precies wat je maag verdraagt en hoe je timing werkt.
Per sport
Fietsen, hardlopen en wandelen
De klassieke hongerklop
Op de fiets zit je vaak urenlang onderweg, dus de hongerklop ligt op de loer bij elke lange rit. Het voordeel: je maag is rustiger dan bij hardlopen en je kunt makkelijk eten en drinken. Een bidon sportdrank plus een gel of reep per uur is een goede basis. Een compleet plan staat in voedingsplan voor een lange fietstocht.
De man met de hamer rond kilometer 30
Bij een marathon raakt je glycogeen op na ongeveer twee uur op wedstrijdtempo. Wie dan niet heeft bijgegeten, krijgt het zwaar. Gels zijn voor lopers het makkelijkst. Hoeveel je nodig hebt en wanneer, lees je in hoe vaak een gel tijdens je marathon.
Lang onderweg op een lager tempo
Ook bij een lange wandeltocht kun je een hongerklop krijgen, al komt die later. Eet elk uur iets kleins, zoals een reep, chews of een banaan en wacht niet tot de pauze.
In de praktijk
Je plan per merk
Wij raden aan om binnen één merk te blijven. De gels en dranken van een merk zijn op elkaar afgestemd, dus je weet precies wat je per uur binnenkrijgt. Zo ziet 60 gram per uur eruit:
| Merk | 60 g per uur | Water bij de gel |
|---|---|---|
| Maurten | Een bidon Drink Mix 160 (40 g) en 1 Gel 100 (25 g) | Niet nodig |
| Precision | Een bidon Carb & Electrolyte Drink Mix (30 g) en 1 PF 30 Gel (30 g) | Een paar slokken |
| Amacx | Een bidon Energy Drink (30 g) en 1 Drink Gel (30 g) | Niet nodig |

Maurten Gel 100
€3,25 per gel · 25 g koolhydraten
Hydrogel met een bijna neutrale smaak, zonder water in te nemen.
Bekijk Gel 100
Precision PF 30 Gel
€2,75 per gel · 30 g koolhydraten
Mild en neutraal, 2:1 koolhydratenratio. Neem er een paar slokken water bij.
Bekijk PF 30 Gel
Amacx Drink Gel
€2,50 per gel · 30 g koolhydraten
Dun en drinkbaar, met 200 mg natrium. Geen water nodig.
Bekijk Drink GelTest je plan met het Maurten Try-out pakket
Wil je uitvinden hoeveel je per uur verdraagt? In het Try-out pakket zit de hele Maurten-lijn, zodat je in je lange trainingen elk niveau kunt testen.
- Gels: Gel 100, Gel 100 Caf 100 en Gel 160
- Drink Mix: Drink Mix 160, Drink Mix 320 en Drink Mix 320 Caf 100
- Solids: Solid 160 en Solid C 160, plus een bidon van 500 ml
FAQ
Veelgestelde vragen over de hongerklop
Wat is een hongerklop?
Een hongerklop is een plotselinge energiedip tijdens het sporten doordat je koolhydraten op zijn. Je glycogeenvoorraad is leeg en je bloedsuiker zakt. Je benen worden zwaar, je tempo zakt in en je kunt je slecht concentreren.
Na hoeveel tijd krijg je een hongerklop?
Op wedstrijdtempo raakt je glycogeen na ongeveer 60 tot 90 minuten grotendeels op. Op een rustiger tempo duurt het langer. Hoe harder je gaat, hoe eerder je moet beginnen met bijvullen.
Is een hongerklop gevaarlijk?
Voor een gezonde sporter meestal niet, maar je reageert trager en maakt fouten, vooral op de fiets. Stop, neem snelle koolhydraten en wacht tot je je beter voelt. Gaan je klachten niet over of heb je diabetes, zoek dan medische hulp.
Wat eet je bij een hongerklop?
Iets met snelle koolhydraten: een energiegel, sportdrank of chews. Drink water bij een gewone gel. Wacht 10 tot 15 minuten voordat je het tempo weer opbouwt en neem daarna elk half uur weer iets.
Kun je een hongerklop krijgen zonder te sporten?
Ja, als je lang niets hebt gegeten kan je bloedsuiker ook in het dagelijks leven zakken. Je voelt je dan trillerig, slap of geïrriteerd. Komt dat vaak voor, overleg dan met je huisarts.
Hoeveel koolhydraten per uur voorkomen een hongerklop?
Voor 1 tot 2 uur is 30 gram per uur genoeg, voor 2 tot 3 uur 60 gram. Ben je langer onderweg, dan kun je met getrainde darmen naar 90 gram per uur. Begin 20 tot 30 minuten na de start.
Join the VIP list
New articles and practical tips for your training, plus be the first to hear when new nutrition arrives.











